Các khái niệm cơ bản về giám sát, đánh giá dự án đầu tư

Đầu tư dự án

Các khái niệm cơ bản về giám sát, đánh giá dự án đầu tư

Khái niệm

Trong các tài liệu nghiên cứu trong nước và trên giới có nhiều định nghĩa khác nhau vể các thuật ngữ liên quan đến giám sát, đánh giá dự án đầu tư xây dựng công trình (sau đây gọi là dự án đầu tư) tùy thuộc mục đích, góc độ nghiên cứu và phạm vi xem xét của các tài liệu dẫn chiếu. Phù hợp với mục đích và phạm vi xem xét, giám sát, đánh giá đầu tư được hiểu như sau:

“Giám sát” là quá trình theo dõi cập nhật những thông tin về hướng của sự thay đối, tốc độ của sự thay đổi và mức độ của sự thay đổi trong khi tiến hành dự án. Những thông tin này không nói lên quan hệ nhân quả, không phân tích lý do có sự thay đổi cần thiết và cũng không nói rõ điểm mạnh, yếu của dự án.

“Giám sút. đánh giá đầu tư” là hoạt động theo dõi, kiểm tra và đánh giá mức độ đạt được của quá trình đầu tư so với yêu cầu và mục tiêu đầu tư. Giám sát, đánh giá đầu tư gồm giám sát, đánh giá dự án đầu tư và giám sát, đánh giá tổng thể đầu tư.

Như vậy giám sát, đánh giá đầu tư gồm các công việc là theo dõi, kiểm tra và giám sát, đánh giá về dự án đầu tư và tổng thể đầu tư.

“Theo dõi dự án đầu tư” là hoạt động thường xuyên và định kỳ cập nhật các thông tin liên quan đến tình hình thực hiện dự án; tổng hợp, phân tích, đánh giá thông tin, đề xuất các phương án phục vụ việc ra quyết định của các cấp quản lý nhằm đảm bảo dự án đầu tư thực hiện đúng mục tiêu, đúng tiến độ, bảo đám chất lượng và trong khuôn khổ các nguồn lực đã được xác định.

“Kiểm tra dự Ún dầu tư” là hoạt động định kỳ theo kế hoạch hoặc đột xuất, nhằm kiếm tra việc chấp hành quy định về quản lý dự án của các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan; phát hiện kịp thời những sai sót, yếu kém về quản lý dự án theo quy định của pháp luật; kiến nghị các cấp có thẩm quyền xử lý những vướng mắc, phát sinh, việc làm sai quy định về quán lý dự án; giám sát việc xử lý và chấp hành các biện pháp xử lý các vấn đề đã phát hiện.

“Giám sát dự án” là quá trình theo dõi, đo lường và chấn chỉnh việc thực hiện nhằm đảm báo cho các mục tiêu, kế hoạch của dự án được hoàn thành một cách có hiệu quả.

“Giám sát dự án đầu tư” là hoạt động theo dõi thường xuyên, kiểm tra định kỳ theo kế hoạch hoặc đột xuất quá trình đầu tư của dự án theo các quy định về quản lý đầu tư nhằm đám bảo mục tiêu và hiệu quả của dự án.

“Đánh giá dự án” là cách phân tích mang tính khách quan và hệ thống (từ khâu lập kế hoạch đến khi triển khai và cuối cùng là hoàn thiện có tính hiệu quả mang tính bền vững đến mức độ nào) cho một dự án nào đó đang được triển khai hoặc đã được hoàn tất. Đánh giá có thể tập trung vào phần thiết kế, thực hiện hoặc kết quả.

“Đánh giá dự án dầu tư” là hoạt động định kỳ theo kế hoạch hoặc đột xuất nhằm xác định mức độ đạt được theo mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể so với quyết định đầu tư dự án hoặc tiêu chuẩn đánh giá quy định của nhà nước tại một thời điểm nhất định. Đánh giá dự án đầu tư bao gồm: đánh giá ban đầu, đánh giá giữa kỳ, đánh giá kết thúc, đánh giá tác động và đánh giá đột xuất.

Trong công tác đánh giá dự án đầu tư cần thực hiện tại những thời điểm sau:

“Đánh giá ban đầu” là đánh giá được thực hiện ngay sau khi bắt đầu thực hiện dự án, nhằm xem xét tình hình thực tế của dự án so với thời điểm phê duyệt dự án đê có biện pháp xử lý ngay từ khâu thiết kế kỹ thuật, lập kế hoạch thực hiện dự án.

“Đánh giá giữa kỳ” là đánh giá được thực hiện vào thời điểm giữa kỳ theo tiến độ thực hiện dự án được phê duyệt hoặc sau khi kết thúc từng giai đoạn (đối với dự án được thực hiện theo nhiều giai đoạn), nhằm xem xét quá trình thực hiện dự án từ khi bắt đầu triển khai dể đề xuất các điều chỉnh cần thiết.

“Đánh giá kết thúc” là đánh giá được tiến hành ngay sau khi kết thúc thực hiện dự án nhằm xem xét các kết quả đạt được của dự án, rút ra các bài học kinh nghiệm.

“Đánh giá tác động” là đánh giá được thực hiện vào thời điểm thích hợp sau nãm thứ 3 kể từ ngày đưa dự án vào vận hành, nhằm làm rõ hiệu quả, tính bền vững và tác động kinh tế – xã hội của dự án so với mục tiêu đật ra ban đầu.

“Đánh giá đột xuất” là đánh giá được thực hiện trong những trường hợp có những vướng mắc, khó khăn, tác động phát sinh ngoài dự kiến trong quá trình thực hiện dự án.