Đầu tư và đầu tư xây dựng

Đầu tư dự án
Nội dung bài viết:

đầu tư

Hoạt động đầu tư (gọi tắt là đầu tư) nói chung là hoạt động bỏ vốn vào các lĩnh vực kinh tế xã hội để thu được lợi ích dưới các hình thức khác nhau. Hay có thể nói bằng cách khác:

Hoạt động đầu tư là hy sinh lợi ích trước mắt để thu được lợi ích lớn hơn sau này hoặc hoạt động đầu tư là hoạt động bỏ vốn nhằm thu lợi trong tương lai.

Không phân biệt hình thức thực hiện, nguồn gốc của vốn… mọi hoạt động có các đặc trưng nêu trên đều được coi là hoạt động đầu tư. Khái niệm này được coi là chủ đạo, xuyên suốt trong quá trình lập và thẩm định dự án.

Các đặc trưng cơ bản của hoạt động đầu tư:

–  Là hoạt động bỏ vốn nên quyết định đầu tư thường là và trước hết là quyết định việc sử dụng các nguồn lực mà biểu hiện cụ thể dưới các hình thái khác nhau như tiền, đất đai, tài sản, vật tư thiết bị, giá trị trí tuệ,…

–    Là hoạt động có tính chất lâu dài.

–    Là hoạt động luôn cần sự cân nhắc giữa lợi ích trước mắt và lợi ích trong tương lai.

–    Là hoạt động mang nặng rủi ro.

Đầu tư có nhiều loại, để thuận tiện cho việc theo dõi, quản lý và đề ra các biện pháp nâng cao hiệu quả của hoạt động đầu tư, có thể phân loại chúng theo một số tiêu thức sau:

Theo đối tượng đầu tư có: Đầu tư cho các đối tượng vật chất để khai thác cho sản xuất và cho các lĩnh vực hoạt động khác; Đầu tư cho tài chính (mua cổ phiếu, cho vay).

Theo chủ đầu tư có: Chủ đẩu tư là nhà nước (đầu tư cho các công trình cơ sở hạ tầng kinh tế và xã hội do vốn của Nhà nước); Chủ đầu tư là các doanh nghiệp (các doanh nghiệp nhà nước, ngoài nhà nước, độc lập và liên doanh, trong nước và ngoài nước); Chú đầu tư là các cá thể riêng lé.

Theo nguồn vốn có: Vốn ngân sách Nhà nước; Vốn tín dụng do nhà nước bảo lãnh, vốn tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước; Vốn hỗ trợ và phát triển chính thức (ODA- OJficial Development Assistance); Vốn tín dụng thương mại; Vốn đầu tư phát triển của doanh nghiệp Nhà nước; Vốn hợp tác liên doanh với nước ngoài của các doanh nghiệp Nhà nước; Vốn đóng góp của nhân dân vào các công trình phúc lợi công cộng; Vốn của các tổ chức ngoài quốc doanh và của dân; Vốn đầu tư trực tiếp của nước ngoài (FDI- Foreign Direct Investment); Các nguồn vốn khác bao gồm cả vốn tư nhân hoặc sử dụng hỗn hợp nhiều nguồn vốn.

Theo cơ cấu đầu tư cỏ: Đầu tư theo các ngành kinh tế; đầu tư theo các vùng lãnh thổ; đầu tư theo các thành phần kinh tế.

Theo góc độ tái sản xuất tài sản cô’định có: Đầu tư mới (Xây dựng, mua sắm tài sản cố định loại mới); đầu tư lại (thay thế, cải tạo tài sản cố định hiện có).

Theo góc độ trình độ kỹ thuật có: Đầu tư theo chiều rộng và đầu tư theo chiều sâu; đầu tư theo tỷ trọng vốn đầu tư cho các thành phần mua sắm thiết bị, xây lắp và chi phí đầu tư khác.

*    Theo thời đoạn kế hoạch có: Đầu tư ngắn hạn; đầu tư trung hạn; đầu tư dài hạn.

đầu tư xây dựng

Hoạt động đầu tư trong xây dựng (gọi tắt là đầu tư xây dựng) thường gồm hai hình thức:

–  Đầu tư cơ bản là hoạt động đầu tư để tạo ra các tài sản cố định đưa vào hoạt động trong các lĩnh vực kinh tế – xã hội nhằm thu được lợi ích dưới các hình thức khác nhau. Xét tổng thể hoạt động đầu tư nào cũng cần phải có tài sản cố định. Để có được tài sản cố định, chủ đầu tư có thể thực hiện bằng nhiều cách: xây dựng mới, mua sắm, đi thuê…;

–  Đầu tư xây dựng cơ bản là hoạt động đầu tư thực hiện bằng cách tiến hành xây dựng mới tài sản cố định.

Xây dựng cơ bản là một khâu trong hoạt động đầu tư xây dựng công trình. Kết quả của hoạt động xây dựng cơ bản (khảo sát, thiết kế, xây dựng, lắp đặt…) là tạo ra tài sản cố định có một nãng lực sản xuất và phục vụ nhất định, bằng các hình thức xây dựng mới, xây dựng lại, khôi phục và mở rộng các tài sản cố định của nền kinh tế quốc dân thuộc các lĩnh vực sản xuất vật chất cũng như phi sản xuất vật chất.

Thực tế sản xuất, hoạt động xây dựng có quan hệ mật thiết với hoạt động đầu tư. Có thế nói đến đầu tư mà không nói đến hoạt động xây dựng, nhưng khi nói đến hoạt động xây dựng là phải nói đến đầu tư, một hoạt động kinh tế cơ bản đảm bảo vốn cho xây dựng.

Trong đầu tư có đầu tư tài chính, đầu tư thương mại và đầu tư phát triển.

Đầu tư xây dựng thuộc loại đầu tư phát triển mà bản chất là người có tiền thuộc mọi thành phần kinh tế bỏ tiền ra để tiến hành các hoạt động xây dựng nhằm tạo ra các công trình (tài sản cố định) cho nền kinh tế, làm tăng năng lực cho các ngành, tăng lợi ích cho xã hội, tạo thêm việc làm, nâng cao đời sống của cộng đồng.

Theo nội dung của mình, quá trình đầu tư và xây dựng là quá trình bỏ vốn cùng các tài nguyên, lao động và vật chất khác để tạo nên tài sản cố định với hiệu quả kinh tế cao nhất. Đó là tổng thể các hoạt động để vật chất hoá vốn đầu tư thành tài sản cố định cho nền kinh tế quốc dân.

Từ quan điểm hệ thống mà xét thì quá trình đầu tư và xây dựng được coi là một hệ thống phức tạp có đầu vào và đầu ra. Nội dung của sự vận động và phát triển của hệ thống này được thực hiện qua giai đoạn chuẩn bị đầu tư, thực hiện đầu tư và kết thúc xây dựng đưa công trình vào khai thác sử dụng (thường gọi là trình tự đầu tư và xây dựng).