Tổ chức và quy trình thẩm định dự án để quyết định đầu tư

Đầu tư dự án

Tổ chức và quy trình thẩm định dự án để quyết định đẩu tư

a) Quy định chung vê tổ chức thẩm định dự án

Người có thẩm quyền quyết định đầu tư sử dụng cơ quan chuyên môn trực thuộc đú nàng lực thẩm định dự án và có thể mời cơ quan chuyên môn của các bộ, ngành khác có liên quan, các tổ chức tư vấn hoặc chuyên gia có năng lực tham gia thẩm định dự án. Cơ quan tham gia thẩm định, các tổ chức tư vấn và chuyên gia tư vấn phải là những cơ quan, cá nhân không tham gia lập dự án.

Tổ chức tư vấn phải đảm bảo đầy đủ các điều kiện, nãng lực theo quy định cùa Bộ Xây dựng và chịu trách nhiệm trước pháp luật và chủ đầu tư về nội dung đã cam kết trong hợp đồng, đặc biệt là các nội dung kinh tế – kỹ thuật được xác định trong sản phẩm tư vấn của mình và chịu trách nhiệm về hậu quả do những sai sót của kết luận đưa ra trong báo cáo thẩm định.

b) Tổ chức thẩm định và phê duyệt dự án đấu tư

–    Đối với các dự án sử dụng nguồn vốn từ ngân sách nhà nước do cấp tỉnh quản lý, UBND cấp tỉnh giao Sở Kế hoạch và Đầu tư làm đầu mối tổ chức thẩm định dự án có trách nhiệm lấy ý kiến của sở Tài chính, Sở Xây dựng (đối với dự án đầu tư xây dựng) và các cơ quan liên quan đến nội dung thẩm định.

–    Đối với các dự án của doanh nghiệp nhà nước sử dụng vốn tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước, vốn tín dụng do nhà nước bảo lãnh, vốn đầu tư phát triển của doanh nghiệp và các nguồn vốn khác việc tổ chức thẩm định dự án do người có thẩm quyền quyết định đầu tư lựa chọn tổ chức thẩm định.

c) Quy trình thực hiện thẩm định dự án đầu tư

Khâu có ý nghĩa quan trọng trong quá trình thẩm định dự án là thực hiện các công việc thẩm định (xem xét, đánh giá) dự án. Thực hiện tốt khâu này sẽ đảm bảo được những yêu cầu về công tác thẩm định như đã nêu trên. Để thực hiện tốt khâu này cần phải có một quy trình thực hiện thẩm định hợp lý, khoa học. Cơ sở hình thành quy trình thực hiện thẩm định dự án là nhiệm vụ tổng quát của công tác thẩm định dự án:

–    Phân tích đánh giá tính khả thi của dự án về công nghệ, kinh tế, xã hội, môi trường v.v…;

–    Đề xuất và kiến nghị với nhà nước là chấp nhận hay không chấp nhận dự án, nếu chấp nhận thì với những điểu kiện nào.

Việc thứ nhất chủ yếu là công việc xem xét, đánh giá chuyên môn của các chuyên gia; việc thứ hai là của các nhà quản lý: lựa chọn phương án và điều kiện phù hợp nhất. Trên cơ sở này, quy trình tổ chức thẩm định tổng quát có thể thực hiện theo sơ đồ dưới đây:

 

Tổ chức và quy trình thẩm định dự án để quyết định đầu tư 1

 

Tổ chức và quy trình thẩm định dự án để quyết định đầu tư 1

 

Theo sơ đồ quy trình thực hiện thẩm định dự án, công tác thẩm định và tổ chức thẩm định các dự án được thực hiện như sau:

*    Các thành viên tham gia thẩm định dự án bao gồm 2 nhóm (khối):

–    Khối chuyên môn: gồm các cơ quan chuyên môn hoặc chuyên gia có trình độ chuyên môn cao liên quan đến nội dung dự án.

–    Khối quản lý gồm các cơ quan hoặc chuyên gia về quản lý (ngành và lãnh thổ) có hiểu biết chung về chuyên môn, nhưng có thê không sâu về chuyên ngành.

*   Khối tư vấn về chuyên môn: xem xét, đánh giá dự án về chuyên môn thường có 2 cách sử dụng tư vấn:

+ Thành lập Nhóm chuyên gia bao gồm các chuyên gia làm việc tại các bộ, sở quản lý chuyên ngành, có khi có thêm vài chuyên gia độc lập từ các viện nghiên cứu, trường đại học bên ngoài. Trong những trường hợp cần thiết Nhóm này có thể chia ra thành các Tiểu ban chuyên môn để thực hiện đánh giá theo từng nội dung chuyên môn (thí dụ: Tiểu ban công nghệ, Tiểu ban xây dựng, Tiểu ban kinh tế,…).

+ Các tư vấn độc lập (trong và ngoài nước) là các tổ chức hoặc cá nhân có trình độ chuyên môn cao trong các lĩnh vực có liên quan. Các tổ chức tư vấn hoặc các chuyên gia này làm nhiệm vụ phản biện toàn bộ hoặc từng phần dự án (theo chuyên đề).

Tùy thuộc nội dung, tính chất của dự án cụ thể, cơ quan tổ chức trình người có thẩm quyền quyết định thành lập Nhóm chuyên gia và/hoặc’chọn tư vấn phản biện để tiến hành thẩm định các dự án. Cách thức sử dụng tư vấn chuyên môn thẩm định đối với từng dự án có thê áp dụng cách linh hoạt: có thể có đầy đủ các hình thức tổ chức nói trên (có cả Nhóm chuyên gia, có cả các tư vấn độc lập), có thể chỉ sử dụng một hay một vài hình thức nêu trên (chỉ gồm Nhóm chuyên gia hay một vài Tiểu ban chuyên môn, thậm chí chỉ yêu cầu một vài chuyên gia phản biện). Trên cơ sở ý kiến của các tư vấn chuyên môn nói trên cơ quan thẩm định sẽ xem xét, quyết định để có ý kiến trình người có thẩm quyền quyết định đầu tư.

Cơ quan thẩm định cần phối hợp với các bộ chuyên ngành, Hiệp Hội tư vấn để hình thành mạng lưới đội ngũ chuyên gia và tổ chức tư vân tương đối ổn định, có mối liên hệ thường xuyên để huy động nhanh đáp ứng kịp thời yêu cầu công tác thám định.

Nhóm chuyên gia liên ngành, các Tiếu ban chuyên môn và Tư vấn độc lập có thế sử dụng thông tin, trao đổi, phối hợp trong quá trình thẩm định đánh giá dự án theo nhiệm vụ được giao.

*    Đơn vị đầu mối là người tổ chức quá trình thấm định đồng thời là thành viên trong Nhóm chuyên gia hoặc các Tiểu ban chuyên môn đê theo dõi và thực hiện các nhiệm vụ thẩm định.

*    Hội nghị tư vấn thẩm định: Tham gia Hội nghị tư vấn thấm định có các thành viên tham gia quá trình thẩm định, đại diện các bộ, ngành và địa phương liên quan (trong trường hợp cần thiết), đại diện Nhóm chuyên gia và/hoặc các Tiểu ban chuyên môn và/hoặc Tư vấn độc lập. Các Nhóm chuyên gia hoặc Tiếu ban chuyên môn tham gia và phát biểu ý kiến tại Hội nghị tư vấn thẩm định.

Báo cáo đánh giá của các tư vấn chuyên mồn (Nhóm chuyên gia các Tiếu ban chuyên môn, các Tư vấn độc lập) được gửi tới đơn vị đầu mối (thường trực) và có thể được trình bày tại Hội nghị tư vấn thẩm định. Các báo cáo này được các thành viên tham dự Hội nghị thẩm định trao đổi, thảo luận và thống nhất trong từng vấn đề được xem xét, đánh giá.

Cơ quan tổ chức thẩm định sẽ lựa chọn phương án thích hợp nhất kèm theo những kiến nghị cụ thế để trình người có thẩm quyền quyết định đầu tư xem xét để có quyết định cuối cùng.

Như vậy, theo sơ đồ này có một số thuận lợi như sau:

–    Đảm bảo các yêu cầu quản lý nhà nước, quản lý ngành và phối hợp giữa các ngành, các địa phương trong việc đánh giá, thẩm định và xử lý những vấn đề tồn tại của dự án.

–    Đảm bảo tính khách quan trong việc thẩm định các dự án (do đảm bảo tính độc lập của tư vấn về chuyên môn); cho phép phân tích, đánh giá sâu sắc có cãn cứ khoa học và thực tế các vấn đề chuyên môn (do có sự tham gia tư vấn của chuyên gia các ngành, các nhà chuyên môn) làm cơ sở cho việc xem xét, lựa chọn và quyết định.

–    Đơn giản về công tác tổ chức thẩm định, kết hợp được phần đánh giá chuyên môn của các chuyên gia với phần nghiên cứu lựa chọn quyết định của các nhà quản lý.

Phê duyệt dự án đầu tư xây dựng công trình

Hồ sơ trình phê duyệt

Hồ sơ trình phê duyệt dự án đầu tư xây dựng công trình bao gồm:

–     Tờ trình thẩm định dự án.

–     Dự án bao gồm phần thuyết minh và thiết kế cơ sở.

–     Các văn bản pháp lý có liên quan.

Thẩm quyền quyết định đầu tư xày dựng công trình

a) Đối với các dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước

–   Thủ tướng Chính phú quyết định đầu tư các dự án quan trọng quốc gia theo Nghị quyết của Quốc hội và các dự án quan trọng khác;

–   Bộ trướng, thủ trướng cơ quan cấp bộ quyết định đầu tư các dự án nhóm A, B, c. Bộ trưởng, thủ trướng cơ quan cấp Bộ được ủy quyền hoặc phân cấp quyết định đầu tư đối với các dự án nhóm B, c cho cơ quan cấp dưới trực tiếp;

–   Chủ tịch Úy ban nhân dân các cấp quyết định đầu tư các dự án nhóm A, B, c trong phạm vi và khả nãng cân đối ngân sách của địa phương sau khi thông qua Hội đồng nhân dân cùng cấp. Chủ tịch úy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện được ủy quyền hoặc phán cấp quyết định đầu tư đối với các dự án nhóm B, c cho cơ quan cấp dưới trực tiếp;

–   Tùy theo điều kiện cụ thế của từng địa phương, Chủ tịch úy ban nhân dân cấp tỉnh quy định cụ thể cho Chủ tịch úy ban nhân dân cấp huyện, cấp xã được quyết định đầu tư các dự án có sử dụng nguồn vốn hỗ trợ từ ngân sách cấp trên.

b) Các dự án sử dụng vốn khác, vốn hỗn hợp chủ đẩu tư tự quyết định đầu tư và chịu trách nhiệm.

c) Người có thẩm quyền quyết định đẩu tư chỉ được quyết định đầu tư khi đã có kết quả thẩm định dự án. Riêng đối với các dự án sử dụng vốn tín dụng, tổ chức cho vay vốn thẩm định phương án tài chính và phương án trả nợ để chấp thuận cho vay hoặc không cho vay trước khi người có thẩm quyền quyết định đầu tư.